Cham-kwestie een obstakel voor Albanese EU intergratie?

Sinds de val van het communisme in Albanië probeert het kleine Balkanland de kwestie van de Cham Albanezen internationaal op de kaart te zetten. De Cham Albanezen waren een minderheid in het noorden van Griekenland, een regio die door de Albanezen als Chameria wordt aangeduid en in het huidige Griekenland bekend staat als de regio Epirus. De Chams werden tussen 1944 en 1945 uit Griekenland verdreven, net aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. De Grieken rechtvaardigde dit handelen door te stellen dat de Chams meewerkten met het Duits-Italiaanse bezetters. Echter speelt de kwestie door recente politieke ontwikkelingen weer op, wat de EU integratie van Albanië kan belemmeren.


Albanië

Het merendeel van de ontheemde Cham Albanezen vertrok naar Albanië. Echter kregen de Chams het tot de jaren 90 nooit voor elkaar de kwestie op de kaart te zetten. Dit had er alles mee te maken dat Albanië door Enver Hoxha geregeerd werd. Hoxha was een hardline stalinist die onder zijn bewind tienduizenden mensen de dood in hielp omdat ze zich niet konden vinden in de communistische staat. Mensen die toen ook maar de kleinste vorm van kritiek uitte op de politieke lijn van het land werden vermoord of in de gevangenis gegooid. Daardoor lukte het de Cham Albanezen pas om na de val van het communisme zichzelf te organiseren in een poging de kwestie op de kaart te zetten.

 

Volgens de Cham Albanezen zijn de daden gepleegd door de Grieken een genocide. Ze wijzen op het feit dat onder het commando van Napolon Zervas, een griekse ultra-nationalist 30.000 Albanezen vanuit het noorden van Griekenland werden verdreven. Deze groep Albanezen vluchten nadat er volgens ooggetuigen door de troepen van Zervas massa-executies en verkrachtingen plaatsvonden.

 

Griekenland

De Griekse regering heeft altijd afstand genomen van de Cham kwestie en verwerpt dan ook sterk de aantijgingen van de Albanese Chams. De Chams stellen dat er een genocide heeft plaatsgevonden, door mensen te vervolgen op basis van de etniciteit die ze bezitten. Echter zijn volgens de Grieken de Chams collaborateurs geweest tijdens de Tweede Wereld oorlog, en zijn dan ook zo gestraft volgens griekse wetgeving.

 

Europese integratie

De Cham kwestie ligt voor beide landen erg gevoelig. Albanië probeert via een serie van maatregelen en hervormingen steeds dichter bij de een EU lidmaatschap te komen. Nadat in december vorig jaar Albanië kandidaat-lidstaat werd, kwam vanuit de Cham Albanezen steeds meer de vraag op of de kwestie met Griekenland niet opgelost moest worden.

 

Vorig jaar vroeg Ditmir Bushati, de minister van buitenlandse zaken van Albanië aan Griekenland om de oorlogsverklaring van 1940 in te trekken. Deze wet werd in 1940 aangenomen nadat Italiaanse troepen via Albanië Griekenland aanvielen. Technisch gezien is Griekenland door deze wet nog steeds in staat van oorlog met Albanië. Deze wet voorkomt dat Albanese Chams hiermee de onteigende bezittingen kunnen opeisen die ze achter hebben gelaten toen ze halsoverkop naar Albanië vluchtte.
De Chams hebben sinds kort hun eigen politieke beweging opgericht, namelijk de Partij voor Gerechtigheid, Intergratie en Uniteit. Volgens de Griekse regering “ondermijnd deze politieke partij de politieke betrekkingen tussen beiden landen.” Deze partij voegde zich begin vorige maand bij de regering van premier Edi Rama, waardoor de druk op de premier steeds groter word om de kwestie aan te kaarten bij Griekenland. Het Albanese Parlament nam zelfs een resolutie aan die tot hevige reacties leiden bij de Grieken. De Griekse ambassadeur in Tirana noemde het zelfs een vijandige daad die de relatie tussen beide landen aantast.

(Vincent Triest)

Advertenties